Een geslacht uit de bergen
Krokussen (Crocus) horen bij de irisfamilie (Iridaceae). De Nederlandstalige Wikipedia noemt ongeveer negentig soorten, die vooral voorkomen in de bergen rond de Middellandse Zee, met de meeste soorten op de Balkan en in Klein-Azië. De bloemen zijn paars, wit, geel, lila of roze, vaak met strepen. De bekendste nuttige soort is de saffraankrokus (Crocus sativus), een steriele, triploïde plant die vermoedelijk is geselecteerd uit Crocus cartwrightianus.
Door voorjaars- en herfstbloeiende soorten te combineren kun je van september tot april krokussen in bloei hebben.
Krokussen in Nederland
De bonte krokus of voorjaarskrokus (Crocus vernus) komt wild voor in de Alpen, de Pyreneeën en op de Balkan. Cultivars van deze soort worden veel geplant en zijn groter dan veel andere krokussen.
De boerenkrokus (Crocus tommasinianus) is een typische stinzenplant: sinds de negentiende eeuw is hij aangeplant op landgoederen en bij boerderijen, en hij verwildert makkelijk. Een bekende plek is de Epemastate bij IJsbrechtum in Friesland. De soort komt oorspronkelijk uit Zuid-Hongarije, Kroatië, Bosnië, Servië en Bulgarije.
Je herkent hem aan zijn zeer smalle bladeren en een witte bloembuis, die hem onderscheidt van de voorjaarskrokus.
Planten in de herfst
- Krokussen koop en plant je in de herfst als droge knollen.
- Plant ze een centimeter of acht diep op een zonnige plek met goed doorlatende grond.
- In gras verwilderen vooral de boerenkrokus en zijn cultivars goed, zodat er na een paar jaar een paars tapijt ontstaat.
- Maai het gras pas als het krokusblad is afgestorven, zodat de knol reserves kan opbouwen.
- De bloemen gaan wijd open in de zon.
Niet verwarren met herfsttijloos
Volgens de ASPCA kan de voorjaarskrokus bij huisdieren maag-darmklachten geven als ze een deel van de plant eten. Veel gevaarlijker is de herfsttijloos (Colchicum autumnale), in het Engels autumn crocus. Die kan ernstig braken, soms bloederige diarree en schade aan lever en nieren veroorzaken. Een krokus heeft drie meeldraden, een herfsttijloos zes.
Plant herfstbloeiers dus niet zomaar op een plek waar je hond graag graaft.