Van Siciliaanse wilde plant tot tuinfavoriet
Lathyrus odoratus komt van nature alleen voor op Sicilië, in Zuid-Italië en op de eilanden in de Egeïsche Zee. In het wild is de soort zeldzaam: de IUCN noemt hem ernstig bedreigd, terwijl gekweekte exemplaren over de hele wereld in tuinen staan. De wilde bloemen zijn paars en maar 2 tot 3,5 centimeter breed.
De Siciliaanse franciscaner monnik Francesco Cupani beschreef de plant als eerste en stuurde zaad naar botanici in Engeland en Nederland. De grote, gekleurde bloemen van nu zijn het werk van kwekers. De Schotse kweker Henry Eckford bracht meer dan honderd cultivars op de markt en maakte de lathyrus zo tot een vaste waarde in de siertuin.
Een gele lathyrus bestaat nog altijd niet, ondanks vele kruisingspogingen.
Zo kweek je lathyrus
- Kies een plek in de volle zon. In de schaduw bloeit de plant matig.
- Geef vruchtbare grond die goed afwatert. In natte, zware grond rotten de wortels, in arme, droge grond krijg je eerder meeldauw.
- Klimmende rassen worden 1 tot 2 meter hoog en hechten zich met ranken aan gaas, een rek of takken. Dwergrassen blijven rond de 45 centimeter.
- Geef in het groeiseizoen elke één à twee weken vloeibare voeding.
Hoe meer je plukt, hoe meer hij bloeit
Laat je uitgebloeide bloemen zitten, dan vormt de plant peulen en stopt hij met bloeien. Knip dus om de paar dagen een bosje voor binnen. In de vaas houdt lathyrus het maar kort vol, meestal drie tot vijf dagen, maar met regelmatig plukken heb je de hele zomer nieuwe stelen.
De naam en een waarschuwing
De soortnaam odoratus betekent welriekend, en daar verwijst ook de Nederlandse naam welriekende lathyrus naar. De peulen lijken op die van de doperwt, maar zijn niet eetbaar. Vooral de zaden bevatten bèta-aminopropionitril, een stof die de aanmaak van collageen remt. Wie er veel van eet, kan lathyrisme krijgen.
Bewaar zaad en peulen dus buiten bereik van kinderen en dieren.